تأثیر جرم‌یابی توسط پلیس بر رعایت حقوق شهروندی و اجرای عدالت کیفری

نویسنده

چکیده

زمینه و هدف: حقوق شهروندی یکی از حوزه‌های جدید در حقوق عمومی و کیفری است و در سال‌های اخیر توجه زیادی را به خود معطوف کرده است. در این مقاله سعی شده با اشاره به نقش پلیس در کشف جرم و تحقیقات مقدماتی، بهره‌گیری از علم جرم-یابی به عنوان مانع رفتار غیرقانونی پلیس را مطالعه کرده تا از این گذر حقوق شهروندان اعم از شاکی، متهم، شاهد، مطلع و ... به نحو مطلوب رعایت شود.

روش تحقیق: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است.
یافته‌ها: مفهوم و مصادیق حقوق شهروندی، نهادهای مسئول و ضمانت-های اجرایی آن بخش مهمی از مباحث مرتبط به موضوع را به خود اختصاص داده است. در این میان نقش مأموران پلیس در رعایت و تضمین حقوق شهروندان غیرقابل‌انکار بوده و این افراد در جایگاه و مسئولیت‌هایی واقع‌شده‌اند که از سویی وظیفه حفظ این حقوق را بر عهده داشته و از سوی دیگر بیش از دیگران فرصت نقض آن را دارند. با نگاهی به نقش پلیس در نظام عدالت کیفری و قوانین و مقررات موجود ملاحظه می‌شود که پلیس در کشف جرم و تحقیقات مقدماتی نقش فعالی دارد و نیروهای پلیس برای انجام وظایف مختلف ازجمله برقراری نظم و امنیت در جامعه ناگزیر از انجام اعمالی هستند که در مواردی شاید منجر به نقض حقوق شهروندان شده و از سوی دیگر سهل‌انگاری در انجام این وظایف موجب از بین رفتن امنیت، افزایش بزهکاری و درنهایت گریز متهمان و مجرمان از چنگال عدالت شود. بااین‌حال به نظر می‌رسد که رعایت حقوق شهروندی نه‌تنها مانع انجام‌وظیفه پلیس در برقراری نظم و امینت نیست، بلکه هدف نهایی پلیس نمی‌تواند چیزی جز حمایت از حقوق شهروندی باشد.
نتیجه‌گیری: آنچه اهمیت موضوع را بیشتر می‌کند اقدام صحیح پلیس در انجام‌وظیفه قانونی است، به‌گونه‌ای که عملکرد این بخش از نظام کیفری موجب تضییع حقوق افراد و شهروندان نشود.

کلیدواژه‌ها