حقوق جسمانی متهم در مرحله‌ی تحتِ‌نظر در نظام حقوقی ایران و فرانسه

نویسنده

چکیده

زمینه و هدف: اصل برائت ایجاب می‌کند حقوق متهم به-عنوان عضوی از جامعه، از سوی دیگران، ازجمله توسط دستگاه قضایی و نیروهای انتظامی رعایت شود، اما برخورداری از ابعاد گوناگون، سهیم بودن بازیگران متعدد و چندمرحله‌ای بودن این امر، گاه باعث مغفول ماندن برخی حقوق متهم می-شود؛ بنابراین جهت حفظ توأمان حقوق متهم (شهروند) و جامعه ضروری است ابعاد و جلوه‌های گوناگون این حقوق مورداشاره قرار گیرد.
روش تحقیق: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است.
یافته‌ها: در این راستا می‌توان به یکی از مهم‌ترین مراحل این فرایند؛ یعنی به مرحله‌ی تحت‌نظر قرار گرفتن متهم اشاره نمود که در آن هنوز دستور رسمی از سوی مقامات دادسرا صادر نشده و ضابطان مقدمات ورود متهم به چرخه‌ی رسیدگی قضایی را فراهم می‌کنند. در این مقطع که عموماً نخستین برخورد فرد و دستگاه قضایی را به‌ همراه دارد، حقوق متصور برای متهم در ابعاد گوناگون در معرض تهدید قرار خواهد گرفت که شاید ابتدایی-ترین و محتمل‌ترینِ آن‌ها، حقوق جسمانی متهم باشد.
نتیجه‌گیری: نوشته‌‌ی حاضر نیز با مدنظر قرار دادن همین بُعد از حقوق متهم، به تطبیق مواضع حقوقی ایران و یکی از نظام‌های حقوقی تأثیرگذار بر قوانین کشورمان (فرانسه) پرداخته و این مطلب را مطرح می‌کند که از مقایسه‌ی دو کشور در خصوص مصادیق تجلی‌یافته‌ی حقوق متهم در چارچوب موردبحث (ممنوعیت شکنجه، ممنوعیت سلب آزادی از متهم، ضرورت تسریع در رسیدگی قضایی و حق بر مراقبت و توجه پزشکی)، می‌توان نوعی رویکرد حمایتی از حقوق متهم را در قوانین جمهوری اسلامی مشاهده نمود؛ بااین‌حال کماکان نواقصی وجود دارد که شایسته است قانون‌گذار با تصمیم مناسب به برطرف نمودن آن‌ها اقدام نماید.

کلیدواژه‌ها